Đây là những loài vật mà trong suy nghĩ của ta sẽ không nhúc nhích hoặc hiếm khi chuyển động. Thế nhưng trên thực tế, chúng lại có cách di chuyển “độc lạ” mà không phải ai cũng biết.
1. Sò điệp
Bạn nghĩ loài sò điệp nằm im ở đáy biển và chỉ chờ dòng nước cuốn trôi? Nếu vậy thì thực tế sẽ làm bạn bất ngờ đấy! Vì chúng có thể bơi với vận tốc lên đến 37cm/s.
Bí mật của sò điệp nằm ở phần vỏ. Nhờ cấu tạo vỏ có bản lề, sò điệp có thể bơi bằng cách đóng – mở 2 vỏ, tạo ra lực đẩy để giúp cơ thể tiến về phía trước.
Cụ thể hơn, trong một nghiên cứu vào năm 2019, các nhà khoa học ở Thụy Sĩ đã chế tạo ra một con robot có tên là RoboScallop nhằm mô phỏng lại quá trình bơi lội của sò điệp. Quá trình này diễn ra như sau:
Đầu tiên, chúng từ từ mở vỏ, tạo ra một khoảng trống bên trong. Lực hút chân không được tạo ra giúp hút nước biển vào khoang chứa.
Tiếp theo, 2 vỏ này sẽ đóng lại rất nhanh để đẩy nước qua các lỗ thông hơi ở bản lề phía sau, tạo lực đẩy cơ thể về phía trước.
Chính nhờ cơ chế mở chậm – đóng nhanh này mà sò điệp có thể bơi về phía trước dễ dàng. Vì nếu phần vỏ mở ra nhanh như lúc đóng, cơ thể chúng sẽ bị đẩy lùi về phía sau một khoảng bằng với khoảng chúng tiến lên lúc đóng vỏ. Điều này đồng nghĩa với việc sau khi kết thúc quá trình này, chúng chỉ đứng im một chỗ hoặc lắc lư qua lại chứ không tiến về phía trước được.
2. Ốc móng tay
Ốc móng tay thường được tìm thấy ở các vùng nước mặn và nước lợ, bao gồm vịnh, cửa sông và bãi biển. Chúng “trú ngụ” trong cát bằng cách cắm cơ thể của mình xuống theo chiều thẳng đứng.
Khi thủy triều xuống, chúng đào và vùi mình sâu hơn vào cát để tránh chim, cua, cá hoặc con người. Khi thủy triều lên, chúng sẽ ra ngoài kiếm ăn.
Theo một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Sinh học Thực nghiệm (Journal of Experimental Biology), đầu tiên, ốc móng tay dùng chân mềm ở phần đuôi để đào sâu xuống cát vài cm. Sau đó, chúng co hẹp các van trong vỏ, tạo ra một khoảng chân không đột ngột xung quanh chân.
Chân không này gần như ngay lập tức được lấp đầy bởi nước từ cát ướt xung quanh, làm cho cát bên dưới mềm hơn. Điều này cho phép chúng “rơi xuống” sâu hơn một chút nữa. Bằng cách lặp lại thao tác này nhiều lần, ốc móng tay có thể đào cát với tốc độ khá nhanh và đạt độ sâu lên đến 1 mét.
Loài vật này cực kỳ nhạy cảm với các rung động và sự thay đổi của môi trường xung quanh. Khi cảm nhận mối đe dọa hoặc sự thay đổi, chúng có thể tự đẩy mình ra khỏi hang hoặc đào sâu hơn nữa để trốn thoát.
Chúng ta nhờ vào đặc tính này để bắt ốc móng tay dễ dàng hơn. Khi thủy triều xuống để lộ những lỗ tròn trên cát – chính là nơi trú ngụ của ốc, người ta rắc một ít vôi hoặc muối vào các lỗ này. Rất nhanh sau đó, chúng sẽ đẩy mình lên khỏi lỗ.
Để giải thích cho hiện tượng trên, các nhà khoa học tin rằng việc rắc muối làm tăng độ mặn của nước, khiến những con ốc tưởng rằng thủy triều đã dâng lên lại nên bò ra ngoài kiếm ăn theo bản năng. Một số ý kiến khác lại cho rằng muối sẽ khiến cơ thể của ốc móng tay bị mất nước và gây ra một số tổn thương, nên việc chui ra khỏi hang là một cơ chế tự vệ của chúng.
Có thể bạn sẽ thích: “Giải oan” cho 7 loài thiên địch cực hữu ích nhưng thường bị xem nhẹ
3. Con lười
Nhắc đến lười, người ta thường nghĩ ngay đến hình ảnh chậm chạp, lề mề đến mức gây “ức chế” của chúng. Thế nhưng ít ai biết rằng lười thực chất là một “vận động viên” bơi lội khá cừ. Chúng có thể bơi với vận tốc nhanh gấp 3 lần so với trên cạn – lên đến hơn 10m/phút.
Bí mật đằng sau tài năng bơi lội ấn tượng của lười nằm ở những đặc điểm độc đáo trong cấu tạo cơ thể:
- Cổ linh hoạt: Lười sở hữu nhiều đốt sống cổ hơn bất kỳ loài động vật có vú nào khác, cho phép chúng xoay đầu đến 270 độ. Nhờ vậy, lười dễ dàng giữ mũi trên mặt nước khi bơi, thuận lợi cho việc quan sát xung quanh và điều chỉnh hướng di chuyển.
- Khả năng nín thở phi thường: Lười có thể nín thở dưới nước tới 40 phút. Bí quyết nằm ở việc tự điều chỉnh nhịp tim, giảm xuống mức tối thiểu khi cần thiết. Điều này giúp lười tiết kiệm năng lượng và duy trì hoạt động bơi lội trong thời gian dài.
- Trao đổi chất chậm: Lười nổi tiếng với quá trình trao đổi chất chậm, giúp chúng tiết kiệm năng lượng hiệu quả. Khi bơi lội, lười cũng vận dụng ưu điểm này để duy trì sức bền và di chuyển quãng đường dài.
- Bộ lông dày: Lớp lông rậm rạp của lười không chỉ giữ ấm cho cơ thể mà còn đóng vai trò như phao cứu sinh. Bộ lông giúp lười nổi dễ dàng trên mặt nước, giảm bớt lực cản khi di chuyển.
- Bắp tay dài và khỏe: Lười sở hữu đôi tay dài và khỏe khoắn, là “công cụ” hoàn hảo để chèo nước hiệu quả. Nhờ sức mạnh từ đôi tay, lười có thể di chuyển nhanh chóng và linh hoạt dưới nước.
Lười sử dụng kiểu bơi ếch biến thể, tương tự như cách chúng di chuyển trên cây. Chúng dang rộng hai tay và quạt nước, trong khi giữ đầu ngoi lên khỏi mặt nước.
Có thể bạn sẽ thích: 13 sự thật độc đáo, ít người biết về đom đóm
4. Hải quỳ
Hải quỳ là tên gọi chung cho nhóm động vật săn mồi thuộc bộ Actiniaria, có hình dáng giống như một bông hoa. Chúng thường sống bám vào đá, các dải san hô ngầm ở những vùng nước nông và ít khi di chuyển.
Tuy nhiên, khi cảm nhận được mối đe dọa, loài vật này có thể “tháo chạy” bằng cách dùng chân để di chuyển từ từ dưới đáy biển hoặc “bơi” bằng cách uốn cong và vặn mình như trong video dưới đây.
Trong hầu hết các trường hợp, hải quỳ không di chuyển theo một hướng cố định nào. Chúng “di cư” chỉ đơn giản là vì không hài lòng với vị trí hiện tại và muốn tìm kiếm một nơi tốt hơn – nơi có nhiều thức ăn hơn hoặc ít cạnh tranh với các loài khác.
Trên đây là một số loài vật có cách di chuyển độc đáo, ít người biết. Cùng mình khám phá thêm nhiều điều thú vị về tự nhiên ở những bài viết tiếp theo nhé!
Leave a Comment