Bạch tuộc nhưng lại có vỏ như ốc, cưỡi sứa đi dạo và con đực có “của quý” tự tách rời khỏi cơ thể. Chắc khỏi cần bàn thêm vì độ độc lạ của loài bạch tuộc này rồi nhỉ?
Loài mình muốn nhắc tới trong bài viết này là bạch tuộc Argonaut, một chi bạch tuộc trong họ Argonautidae.
Bạch tuộc nhưng lại có vỏ
Bạch tuộc Argonaut có một lớp vỏ mỏng như giấy bao quanh cơ thể. Suốt một thời gian dài, người ta từng nghĩ chúng giống như cua ẩn sĩ – đi mượn vỏ từ các loài khác để ở. Thế nhưng thực thế đây là vỏ “home-made” 100%, do chúng tự tạo ra.
Nói chính xác thì lớp vỏ này chính là túi trứng, vì vậy nó chỉ có ở con cái. Vỏ bắt đầu hình thành từ khi bạch tuộc mới 12 ngày tuổi. Khi trưởng thành, chúng dùng chiếc vỏ đó làm buồng ấp trứng.
Đọc thêm: Những quả trứng động vật khiến bạn phải “há hốc mồm” vì ngỡ ngàng
Ngoài ra, túi trứng này còn hoạt động như một chiếc áo phao tự nhiên. Nếu không có túi trứng, nó sẽ chìm xuống như đá. Điều này không phù hợp với một loài thích sống gần mặt biển như bạch tuộc Argonaut.
Giao phối bằng cách tự “cắt phăng” của quý ra khỏi cơ thể
Tuy không tạo vỏ trứng như con cái nhưng bạch tuộc Argonaut đực cũng có những điểm độc đáo riêng. Chỉ riêng việc có sự phân biệt giới tính rõ rệt đã là điều hiếm thấy trong thế giới thân mềm, nơi nhiều loài không có giới tính cố định.
Ở bạch tuộc Argonaut, điều này được đẩy đến mức cực đoan khi kích thước con cái và con đực chênh lệch rất lớn: con cái có thể dài đến 43.8 cm, trong khi con đực chỉ vỏn vẹn 1.5 cm. Hiện tượng này gọi là lưỡng hình giới tính (sexual dimorphism).
Nhưng điều điên rồ nhất nằm ở cách chúng sinh sản. Nếu bạn từng nghe về “cánh tay sinh dục” ở bạch tuộc thì đó gọi là hectocotylus. Hầu hết mực và bạch tuộc đều có một cánh tay đặc biệt này để truyền tinh trùng cho con cái, bởi đa số không có dương vật bên ngoài.
Với bạch tuộc Argonaut, mọi thứ còn kỳ dị hơn. Hectocotylus không còn là tay thật sự nữa, mà phát triển trong một túi dưới mắt, trông vẫn giống tay và có giác hút. Khi đến lúc giao phối, con đực sẽ… tách hẳn nó ra khỏi cơ thể để đưa cho con cái.
Đọc thêm: Những bậc thầy ngụy trang dưới nước
Chưa dừng lại ở đó, “cánh tay” này có thể tự di chuyển và có vẻ còn cảm nhận được nguy hiểm. Khi các nhà khoa học cố gắp nó ra khỏi túi trứng, nó đã chạy thoát, trườn sâu vào bên trong và bám chặt bằng giác hút.
Bạch tuộc cái có thể giao phối nhiều lần, nhưng với bạch tuộc đực, có lẽ đó là lần duy nhất trong đời. Vì sau khi tặng “cánh tay tình yêu” này, chúng gần như chắc chắn sẽ chết.
Những hành tung bí ẩn mà con người chưa khám phá hết
Không giống như phần lớn họ hàng thân mềm sống bám đáy biển, bạch tuộc Argonaut sống trọn đời giữa tầng nước mặt, gọi là vùng epipelagic, nơi có ánh sáng mặt trời và dòng chảy mạnh.
Một số hành vi của chúng vẫn còn là bí ẩn. Người ta từng thấy những con bạch tuộc này bám vào cá, sứa hoặc salp (nhóm sinh vật trong suốt sống phù du). Không rõ là để “đi nhờ xe”, phòng vệ, hay… tranh thủ ăn luôn “tài xế” nữa!
Wayne Jones)
Bạch tuộc Argonaut cái còn có xu hướng liên kết thành chuỗi dài, nổi sát mặt nước và bơi cùng nhau như một thể thống nhất. Hiện tại chúng ta vẫn chưa thống nhất lời giải thích cho thói quen này.
Thông tin thêm: Trong khi nhiều loài thân mềm khác có vỏ bảo vệ bằng calcium carbonate kèm lớp phủ ngoài (periostracum), túi trứng của bạch tuộc Argonaut không có lớp bảo vệ này, khiến chúng dễ bị hòa tan khi đại dương axit hóa, một hậu quả trực tiếp từ biến đổi khí hậu.
Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn một số thông tin thú vị về loài bạch tuộc Argonaut kỳ lạ nhất thế giới. Hãy đón chờ các bài viết tiếp theo của The COD Show để khám phá thêm nhiều điều về văn hóa Việt Nam và thế giới tự nhiên nhé!
Leave a Comment